Sự tàn khốc của hiệu ứng Matthew trong lớp học!


Warning: array_key_exists() expects parameter 2 to be array, null given in /home/dxwmqsemhosting/public_html/tuvikhaiminh.vn/wp-content/plugins/go-viral/inc/modules/govr-sharecounter.php on line 77

Sự tàn khốc của hiệu ứng Matthew trong giáo dục!

Hương và Tú bằng tuổi nhau và cùng học lớp 1 tại một trường tiểu học. Nhìn chung hai bạn không có quá nhiều khác biệt về năng lực khi bước chân vào trường.
Tuy nhiên, có thể thấy rằng bạn Hương có vốn từ vựng phong phú hơn và có phần tự tin hơn so với bạn Tú một chút. Sau những buổi học đầu tiên, Hương nhanh biết đọc hơn và xung phong trả lời các câu hỏi của cô trong khi Tú gặp một chút ít khó khăn hơn trong việc tập đọc. Cô giáo vì vậy hay gọi bạn Hương phát biểu hơn và cho bạn vào nhóm học sinh đọc tốt. Hương cảm thấy được khuyến khích và thích đọc, dần dần đọc hết cuốn sách này tới cuốn sách khác về cả tá chủ đề, mở mang kiến thức toàn diện và ngày càng tự tin hơn.
Về phần Tú, bạn bị xếp vào nhóm đọc chậm và chỉ loanh quanh luyện đọc một số quyển sách đơn giản được yêu cầu. Tú không mấy thích đọc và dần cũng bớt tự tin vào khả năng đọc của mình. Tới năm cuối cấp, sự khác biệt giữa hai bạn đã không còn là “một chút” như lúc đầu. Điều ấy cứ thế tiếp diễn: Hương học giỏi nổi bật và thành công còn Tú loay hoay mãi với nghiệp học hành, trải nghiệm đến trường chẳng mấy vui vẻ. Từ hai em bé lớp 1 học chung trường với đôi chút khác biệt, Hương và Tú giờ đây đã chênh lệch xa nhau.
Câu chuyện tưởng tượng mô tả một cách đơn giản hiệu ứng Matthew, một khái niệm được nhà xã hội học Robert King Merton xây dựng vào năm 1968. Vậy hiệu ứng Matthew là gì và liên quan thế nào tới công tác giáo dục?
img_0

Hiệu ứng Matthew là gì?

Hiệu ứng Matthew chỉ hiện tượng khi một lợi thế/ thành công ban đầu kéo theo một loạt những thành công kế tiếp trong tương lai. Ở chiều ngược lại, những người không có xuất phát điểm lợi thế sẽ có xu hướng tụt lại dần phía sau, làm gia tăng khoảng cách giữa họ và nhóm có lợi thế ban đầu.
Ở hầu hết những kĩ năng chúng ta được học ở trường, như học toán, học ngôn ngữ, hay học đọc, sự phát triển lại rất phụ thuộc vào các tác động xung quanh. Do vậy, việc đuổi kịp một cách tự nhiên bất chấp các khác biệt về xuất phát điểm khó diễn ra ở những nhóm kĩ năng này. Khi đó, Matthew effect xảy ra và sẽ xảy ra mạnh mẽ hơn nếu môi trường xung quanh ủng hộ hiệu ứng này. Một em bé có khởi đầu thuận lợi như Hương sẽ luôn vượt lên trên với những lợi thế tích luỹ như việc em thích đọc hơn, cô giáo gọi em phát biểu nhiều hơn, em được tiếp xúc với nhiều sách hay và nhiều chủ đề khó hơn. Một em bé có khởi đầu ít thuận lợi hơn một chút như Tú sẽ gặp nhiều thử thách hơn về sau và sẽ trải nghiệm khoảng cách gia tăng so với những người có xuất phát điểm thuận lợi hơn mình thay vì bắt kịp họ.
Và vì vậy những quyết định và trợ giúp từ phía nhà trường, phụ huynh và những người xung quanh rất quan trọng tới việc môi trường có giúp những em bé như Tú thu hẹp, hoặc ít nhất là kiềm chế gia tăng khoảng cách với những người có xuất phát điểm thuận lợi hơn mình hay không.
Dẫu biết rằng những quyết định của giáo viên đóng vai trò rất lớn trong việc tạo môi trường kiềm chế hiệu ứng Matthew, trên thực tế, những quyết định trong lớp học không phải lúc nào cũng dễ dàng. Giáo viên thực chất phải đối mặt với tình thế tiến thoái lưỡng nan. Nếu họ cố gắng dành cơ hội và giao nhiệm vụ học tập giống nhau cho tất cả học sinh, những bạn có xuất phát điểm yếu có thể sẽ gặp nhiều khó khăn trong khi những bạn xuất phát điểm tốt lại cảm thấy nhàm chán.
Giải pháp cho trăn trở này thường được gợi ý là cá nhân hoá giáo dục: hỗ trợ học tập dựa trên nhu cầu của từng cá nhân người học, nhằm giảm khoảng cách trong xuất phát điểm và tăng khả năng/ tốc độ phát triển. Tuy nhiên, giải pháp này đòi hỏi nhiều nỗ lực thẩu hiểu con cái từ rất sớm của cả nhà trường và bố mẹ.

Chúng ta cần làm gì…

Môi trường xung quanh bao gồm giáo viên là nhân tố rất quan trọng đảm bảo công bằng trong giáo dục và giúp giảm thiểu những tác động tiêu cực do hiệu ứng Matthew gây ra. Dưới đây là một số lưu ý cá nhân người viết cảm thấy quan trọng có thể rút ra từ việc hiểu biết về hiệu ứng Matthew.
– Gia đình và giáo viên cần tìm hiểu về cá nhân mỗi học sinh sớm để biết được em nào cần nhiều sự trợ giúp hơn và trợ giúp về mảng nào trước khi khoảng cách giữa những học sinh có xuất phát điểm yếu đã quá xa so với những bạn có khởi đầu thuận lợi hơn.
– Gia đình và nhà trường cần cung cấp sự hỗ trợ đặc biệt và cá nhân hoá cho những học sinh cần trợ giúp. Ví dụ: nhiều giờ giảng giải hơn, những hoạt động hoặc nhiệm vụ hỗ trợ thêm.
– Không “dán nhãn” học sinh. Một trong những lý do khiến My và Trang có năng lực đọc hiểu khác nhau ngày càng lớn có lẽ là động lực và niềm yêu thích đối với việc đọc của hai em. Khi cô giáo “dán nhãn” Trang là học sinh đọc yếu, rất khó để em có thể cảm thấy tiếp tục hứng thú với việc đọc sau này. Thay vì dán nhãn và khiến học sinh mất niềm tin vào bản thân, giáo viên cần động viên và giúp các em lấy được sự tự tin của mình cũng như tìm ra thế mạnh riêng. Bất cứ em học sinh nào cũng đều có những điểm mạnh riêng chờ được đánh thức và phát triển.
– Giáo viên nên kết hợp cùng gia đình và bạn bè của học sinh, vừa để tạo môi trường hỗ trợ toàn diện lại vừa giúp giảm gánh nặng cho giáo viên khi phải phụ trách quá nhiều học sinh.
– Và cuối cùng, luôn cố gắng đối xử công bằng với tất cả học sinh. Tôi đã từng gặp những giáo viên chỉ quan tâm tới những bạn gia đình khá giả, và cũng từng nói chuyện với những giáo viên chỉ thích dạy học sinh giỏi. Từ trong suy nghĩ và nguyên tắc làm việc của mình, giáo viên cần coi trọng tính công bằng trong lớp học thì mới mong thu hẹp được khoảng cách giữa những học sinh có xuất phát điểm khác nhau.
Bất cứ trẻ em nào cũng cần được trao một đôi cánh để bay lên, nhưng tôi cho rằng những em có xuất phát điểm ít thuận lợi hơn còn cần được trao thêm một lực đẩy từ một đôi chân chắc khoẻ thêm vào đôi cánh ấy.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

pornhub, xnxx, xvideos
1767 Shares